Java’nın en temel döngüsü while döngüsüdür. Hatta diyebiliriz ki, diğer bütün döngü türleri kodumuz derlendiğinde while bloğuna dönüştürülür. while döngüsünün çalışma mantığı basittir: while bloğu içindeki kod, bağlı olduğu koşul sağlandığı sürece çalışır. while bloğunun yapısı şu şekildedir:

while ( [koşul] )
{
[döngüye girecek kodlar]
}

Burada belirtilen koşul, boolean bir ifadedir. Bu koşul true olduğu sürece döngü devam eder. Koşul false olursa döngü sonlanır.

Koşul ifadesi parantez içine yazılır. Eğer döngüye girecek kod tek satırdan oluşuyorsa blok açmaya gerek yoktur; fakat birden fazla satırdan oluşuyorsa mutlaka blok açılmalıdır.

System.out.println("10'dan geriye sayıyorum...");
int counter = 10;

while (counter >= 0)
{
	System.out.println(counter);
	counter--;
}

Yukarıdaki kod çalıştırıldığında çıktısı aşağıdaki gibi olur:

10'dan geriye sayıyorum...
10
9
8
7
6
5
4
3
2
1
0

Görüldüğü gibi koşul var olduğu sürece kodumuz çalışmış, sonra döngü sona ermiştir.

Döngülerin içeriği olmak zorunda değildir. Bazı durumlarda döngüye girecek kod olmasa bile döngüye girebiliriz. Aşağıdaki örneği inceleyelim:

int left = 100, right = 200;
while (++left < --right);
System.out.println("100 ile 200'ün ortası: " + left);

Bu algoritma, 100 ile 200’ün arasında tam ortada bulunan sayıyı bulmamızı sağlar. Kodu çalıştırdığımızda çıktısı şu şekilde olur:

100 ile 200'ün ortası: 150

Gördüğünüz üzere, içeriği olmasa bile bazı durumlarda döngüler fayda sağlayabilir.

Yani while döngüsü genellikle işlemin kaç kez tekrar edeceği bilinmediği durumda kullanılır. Örneğin: müşterinin hesabına giriş şifresini kaç kez yanlış gireceğini bilemeyiz. Bu nedenle bu tarz durumlarda "while" döngüsü tercih edilir hemen aşağıdaki örnekte olduğu gibi.

Scanner scanner = new Scanner(System.in);
String customerPassword = "12345";
boolean passwordSuccessfull = false;

while(!passwordSuccessfull) {
	
	System.out.println("Hesap şifrenizi giriniz:");
	String typedPassword = scanner.next();
	
    if(customerPassword.contentEquals(typedPassword)) {
		passwordSuccessfull = true;
		System.out.println("Sisteme başarılı giriş yaptınız!");
	}
}