Yazdığımız kodları çalıştırmak için kullandığımız yapılara metot denir. Metotların genel yapısı aşağıdaki gibidir:

[metodun tipi] [metodun ismi] ( [parametreler] )
{
	[metodun içeriği]
}

İlk olarak metodun tipini inceleyelim. İki farklı tarzda metot tipi vardır:

• Değer döndüren metotlar: Bu metotlar çalıştıktan sonra return deyimiyle ile geriye bir değer döndürürler. Bu metotlar int, boolean gibi veri tipleri alırlar.
• Değer döndürmeyen metotlar: Bu metotlar yalnızca iş yapmak amacıyla kullanılırlar, çalıştıktan sonra geriye değer döndürmez. Bu tip metotlar ise void tipini kullanırlar.

Daha sonra metodun ismini belirtiriz. Metot isimlendirme kuralları değişken isimlendirme kurallarıyla aynıdır. Yani sayı veya sembol ile başlayamazlar.

Son olarak parantez içinde metodun aldığı parametreleri belirtiriz. Parametre, metoda verilecek değeri ifade eder. Bir metot bir veya daha fazla parametre alabileceği gibi, hiç parametre almayabilir. Parametresiz bir metot yazıyorsak parantez içini boş bırakırız. Ayrıca metotlar parametre olarak her zaman instance bir değişken almazlar, başka bir sınıfın nesnesini de alabilirler.

Değer döndüren bir metot yazıyorsak, metodun çalışmasının sonlanacağı durumlar için bir değer döndürmeliyiz. Değer döndürmeyi return deyimiyle yaparız.

Aşağıda örnek bir metot inceleyelim:

int add(int number1, int number2)
{
	int result = number1 + number2;
	return result;
}

Bu örnekte toplama işlemi yapan bir metot yazdık. Bu metot parametre olarak number1 ve number2 değişkenlerini alır, bunları toplar ve sonucu döndürür. Yazılan bir metodu aşağıdaki gibi çağırabiliriz:

int result = add(5, 3); // result değişkeninin değeri 8 olur

Not: Metodu çağırırken içine koyacağımız değerler, metodun tanımlanan parametreleri ile uyuşmak zorundadır. Bu parametreleri integer olarak tanımlıyorsak, çağırdığımız zaman verdiğimiz değerler de integer olmalıdır.

Şimdi, aşağıda oluşturduğumuz Box sınıfına bir metot ekleyelim. Bu metodu, kutunun hacmini hesaplamak için kullanacağız:

class Box
{
	double width;
	double height;
	double depth;

    Box(double myWidth, double myHeight, double myDepth)
	{
		width = myWidth;
		height = myHeight;
		depth = myDepth;
	}

    void volume()
	{
		System.out.println(“Hacmim şudur: ”);
		System.out.println(width * height * depth);
	}
}

Şimdi, oluşturduğumuz bu metodu ana class'ımızda kullanarak kutunun hacmini konsola yazdıralım:

Box box = new Box(150, 100, 200);
box.volume(); // Konsola 3000000 yazar

Bu metot bir değer döndürmediği için, sonucunu bir değişkene atamak istediğimizde hata alırız:

Box box = new Box(150, 100, 200);
double volume = box.volume();
// Yukarıdaki satır hataya neden olur, çünkü volume() metodu değer döndürmüyor

Şimdi, hacim hesaplayan metodumuzu değer döndüren bir metot haline getirelim:

class Box
{
	double width;
	double height;
	double depth;

    Box(double myWidth, double myHeight, double myDepth)
	{
		width = myWidth;
		height = myHeight;
		depth = myDepth;
	}

    double volume()
	{
		return width * height * depth;
	}
}

Artık metodun sonucunu bir değişkene atayabiliriz:

Box box = new Box(150, 100, 200);
double volume = box.volume();
System.out.println(volume); // Konsola 3000000 yazar

Farklı nesnelerin alanlarının birbirinden bağımsız olması gibi, metotları da birbirinden bağımsız çalışır. Yani aynı sınıftan birden fazla nesne oluşturup her biriyle metodumuzu çağırabiliriz. Örneğin, aşağıdaki kodu inceleyelim:

Box box1 = new Box(2, 3, 4);
Box box2 = new Box(5, 6, 7);
System.out.println(box1.volume()); // Konsola 24 yazar
System.out.println(box2.volume()); // Konsola 210 yazar

Gördüğünüz gibi, aynı metot farklı nesneler için birbirinden bağımsız çalışır.

Varsayılan olarak, bir metodun içeriğindeki bütün kodlar çalışır. Fakat bazı durumlarda metodun çalışmasını manuel olarak durdurmamız gerekebilir. Bu durumda return deyimi kullanılır. Aşağıdaki örneği inceleyelim:

void multiply(int number1, int number2)
{
	if (number1 == 0 || number2 == 0)
	{
		System.out.println(0);
		return;
	}
	
    int result = number1 * number2;
	System.out.println(result);
}

Yukarıda, çarpma işlemi yapan bir metot yazdık. Bu metot 2 parametre alır ve bu değerleri birbiriyle çarpar. Daha sonra sonucu konsola yazdırır. Gördüğünüz gibi, eğer çarpanlardan biri sıfırsa, konsola sıfır yazıyor ve metodu sonlandırıyoruz. Çarpma işlemini sadece çarpanların ikisi de sıfırdan farklıysa yapıyoruz. Metodumuz değer döndürmediği için, return deyiminden sonra bir değer yazmıyoruz.

Metot içinde tanımladığımız bir değişkenin veya metodun parametrelerinden birinin ismi, sınıfın içinde tanımlanmış değişkenlerden birinin ismiyle aynıysa sınıfın o alanına erişemez oluruz. Aşağıdaki örneği inceleyelim:

class MyClass
{
	int year = 2019;
    
	void myMethod()
	{
		int year = 2020;
		System.out.println(year);
	}
}
MyClass myObject = new MyClass();
myObject.myMethod();

Yukarıdaki kodu çalıştırdığımızda konsola 2020 yazar; çünkü hem metodun hem de sınıfın içinde year isminde değişkenler vardır. Metodun içindeki year değişkeni, sınıfın alanını gizlemektedir. Bu nedenle konsolda 2019 değil, 2020 yazar.

Bazen bir sınıf için kod yazarken, kendi sınıfımıza referans vermemiz gerekir. Örneğin, bir önceki başlıkta incelediğimiz sınıf değişkeninin gizlenmesi durumunda sınıfın alanına erişmek isteyelim. Bu durumlarda this deyimini kullanırız:

class MyClass
{
	int year = 2019;
	
    void myMethod()
	{
		int year = 2020;
		System.out.println(this.year);
	}
}
MyClass myObject = new MyClass();
myObject.myMethod();

Yukarıdaki kodu çalıştırdığımızda konsola 2019 yazar; çünkü year değişkeninden önce this deyimini yazdığımız için metodun içindeki year değişkenine değil, sınıfın alanına erişmiş oluruz.

Yukarıda sınıfları ve metotları kısaca inceledik. Şimdi ileriki konularda biraz daha ayrıntıya girelim.